على اصغر شميم
241
ايران در دوره سلطنت قاجار ( فارسي )
كشمكش سياسى و نظامى بر سر آشوراده همچنان دوام يافت و دنبالهى آن تا بعد از شهريور سال 1320 هجرى شمسى و شروع سلطنت محمد رضا پهلوى كشيده شد و دولت ايران توانست به استناد قراردادهايى كه پس از تغيير رژيم روسيه و استقرار حكومت شوروى با حكومت جديد منعقد ساخته بود جزاير آشوراده را تصاحب كند . سفارت سيف الملك نيكلاى اول تزار روسيه در سال 1855 ميلادى ( اواخر 1271 هجرى قمرى ) وفات يافت و جانشين او الكساندر دوم ( 1855 - 1881 ميلادى ) براى ابلاغ رسمى جلوس خود بر تخت سلطنت ، پيك مخصوصى با نامه به دربار فرستاد و پيك مزبور در تفليس نامه و نمايندهى فرمانفرماى روسى قفقازيه را نيز با خود همراه ساخت و هردو به تهران آمدند . ناصر الدين شاه فرستادگان تزار و فرمانرواى قفقاز را به گرمى پذيرفت و براى تبريك جلوس الكساندر دوم ، عباسقلى خان مير پنجه از بستگان نزديك ميرزا آقا خان نورى صدراعظم را به سفارت فوق العاده در دربار روسيه برگزيد و به او لقب سيف الملك اعطا كرد . سيف الملك به عنوان ايلچى كبير ( سفير فوق العاده ) با همراهان خود ، روز دوازدهم محرم سال 1272 قمرى از تبريز عازم قفقازيه شد و در تفليس مورد استقبال باشكوه مهمانداران و مأموران فرمانفرماى قفقازيه قرار گرفت . وى در اواخر ماه صفر از تفليس عازم مسكو و از آنجا عازم پترزبورگ گرديد و از طرف مأمورين دربار روسيه و اعضاى سفارت ايران از او استقبال به عمل آمد « 1 » .
--> ( 1 ) - چون راه پترزبورگ نزديك كرد نخستين از جانب كارداران روسيه از براى ايلچى كبير و تبعهى سفارت ايران كالسكهها بياوردند تا ايشان برنشستند . ميرزا صادق حكيم نايب دوم سفارت و نظر آقاى مترجم و ميرزا مهدى و ميرزا حبيب اللّه كه منشيان سفارت بودند بر كالسكهى چهار اسبى نشستند و ديگر نريمان خان نايب اول سفارت كبرى و حاجى شيخ محسن مترجم اول سفارت نيز بر كالسكهى چهار اسبى برآمدند و همچنان قاسم خان مستشار سفارت على خان پسر او اينچنين كالسكه يافتند . آنگاه سفير كبير بر كالسكهى شش اسبه برنشست پس كلانتر شهر با جماعتى از مردم پذيره شدند و شانزده تن نسقچى از دو سوى كالسكه بر صف شدند و همچنان شحنهى بزرگ و سواران صاحبمنصب و رايضان بهويژه امپراتورى پذيره شدند و بعد از ورود شهر ، فوح بهويژه با بيرق و طبل و شيپور تقديم حشمت او را بداشتند .